Vereniging

Lustrumviering
op 12 oktober in Eindhoven

Aletta Jacobs

Een volle zaal wachtte in Eindhoven op de lezing van Mineke Bosch over Aletta Jacobs. Het was een dubbel lustrum, want de afdeling Eindhoven vierde dit jaar haar 75- jarig bestaan, zo vertelde voorzitter Anneke Burghoorn.

Mineke Bosch had haar lezing in twee delen gesplitst: het leven van Aletta Jacobs “Van naïef dorpskind tot wereldburgeres”, en de anderhalf jaar durende wereldreis van Aletta met haar Amerikaanse vriendin Carri Chapman Catt, 1911 -1912. Ik beperk me hier tot de wereldreis en verwijs voor het eerste deel naar het artikel van Marijke Peters in Vrouwenbelangen nr. 3, van september 2005.
Een citaat uit de uitstekende biografie van Mineke Bosch wil ik u niet onthouden, over: 'Een onwrikbaar geloof in rechtvaardigheid, Aletta Jacobs 1854-1929'. Onzichtbaar achter Aletta Jacobs hebben steeds mensen gestaan die in haar geloofden en haar steunden. Eén van hen, rector S.S. Rosenstein, zegt in een oratie bij de overdracht van het rectoraat in Groningen over een eerste vrouwelijke student in collegezalen:

Thans moet door iedere man heimelijk zijn nieuwe deelgenote in de wetenschapsbeoefening met vreugde worden begroet; want de jonge vrouw geeft een voorbeeld van toewijding in goed gedrag, dat zeer hoog moet worden aangeslagen, terwijl we haar in het algemeen voorstellen als een fladderende vlinder, in bonte tooi gekleed van de ene vrolijke gebeurtenis op de andere overspringend en honing peurend uit de bloemen des levens, dan wel als een weefster onderdrukt door veel werk en zich aftobbend in het huishouden; enz. enz.

Mineke Bosch vertelt het levensverhaal van Aletta Jacobs, en Anneke Burghoorn bedankt haar met een aandenken

Wereldreis

In 1905 verloren zowel Aletta Jacobs als Carrie Chapman Catt hun echtgenoten. Beide dames spraken toen af samen een wereldreis te maken en dan het vrouwenkiesrecht als onderwerp te nemen. Carrie was zeer vermogend. Aletta had geld uit de erfenis van haar echtgenoot gekregen en kon geld verdienen door iedere week een reisbrief te schrijven voor de Telegraaf.

Zeven hutkoffers nam Aletta mee, die Mineke opeengestapeld liet zien op één van haar vele dia's, met daarin tenminste zeven avondjaponnen en een bontjas.

Op 8 augustus 1911 ontmoetten Jacobs en Catt elkaar in Kaapstad. Zij bleven drie maanden in Afrika. Hun dagen vulden zich met spreekbeurten tijdens openbare vergaderingen, ontmoetingen met vrouwenverenigingen, rondleidingen door instellingen op sociaal gebied, autotochten en bezoeken aan diverse landstreken en ontvangsten door hoogwaardigheidsbekleders. Dat patroon zal zich gedurende hun hele reis herhalen.

In Zuid-Afrika hadden beiden soms een gescheiden programma, met Catt het Engelse deel en Jacobs de 'Boeren'. Zij bezochten de Oranje Vrijstaat, de diamantstad Kimberley, Pretoria, Johannesburg en Durban. Het Vrouwenkiesrecht voor 'witte' vrouwen werd gesteund, niet zozeer vanwege de rechtvaardigheid, maar omdat daarmee het percentage 'zwarte mannen' zou dalen.

Daarna ging het naar Palestina en Egypte, toen dwars door Azië naar Ceylon, Brits-Indië en Burma, en naar Sumatra en Java.

In het toenmalige Batavia woonden Jacob's zuster Charlotte, de enige die in 1912 nog was overgebleven van de 7 broers en zusters die naar Nederlands-Indië waren gegaan, en diverse neven en nichten. Charlotte had haar eigen apotheek opgericht en was actief betrokken bij het oprichten van verpleegsters- en doktersopleidingen voor inlandse meisjes.

Van Java ging het naar de Filippijnen en daarna naar China en Japan. In Yokohama gaan ze uit elkaar. Catt gaat via Hawaï terug naar Amerika en Jacobs gaat met de Transsiberië Expres naar huis.

In de biografie van Mineke Bosch leest de reis van het tweetal als een roman. Het is een tijdsbeeld van vrouwen in diverse culturen, die op hun manier proberen het kiesrecht te veroveren. Alles gezien door de Nederlandse bril van een oprechte Aletta Jacobs.

Het gaat om de integratie van vrouwen, in de hoop ons collectief geheugen enigszins bij te stellen, zo schrijft Mineke Bosch in haar biografie. Tijdens haar lezing in Eindhoven is ze daar zeker in geslaagd. Iedereen luisterde ademloos.
Tijdens de lunchpauze wordt de presentatie, gemaakt door Bets Joosen, uitgebreid bekeken.

Mirjam Mare

Ademloos werd ook geluisterd en gekeken naar verhalenvertelster Mirjam Mare, die na de lunch optrad. Haar optreden is moeilijk te beschrijven, je moet haar gaan zien en horen, met haar bijzondere mimiek en stemnuanceringen. Ze vertelde Russische sprookjes en het aardige verhaal: 'Waarom het haantje op de toren staat'. Hij zou daar niet staan zonder een verstandige en slimme kip!

Al met al een zeer geslaagde Eindhovense lustrumbijeenkomst. Het bestuur kreeg bloemen en een welverdiend applaus. Hulde!

Joke Sebus

Het bestuur ontvangt bloemen als felicitatie bij het 75 jarig bestaan.

Drie lustrumvoorzitters bij elkaar: v.l.n.r. Lydia Groenewegen (1994), Lyda Verstegen (1999) en Lousje Backx (2005).

 

Met deze mooie affiche, gemaakt door Bets Joosen, werd de lustrumviering aangekondigd. Een grote opkomst was het resultaat!