INTERNATIONAAL
CEDAW - het Vrouwenverdrag wereldwijd
Artikel 7 en de SGP 
Het belang van art. 7 VN-Vrouwenverdrag is onderstreept door de uitspraak van de Hoge Raad dat de staat moet optreden tegen de vrouwendiscriminatie door de SGP (april 2010).
Andere mogelijkheden?
Op 30 november 2011 zal verkend worden of ook elders inspiratie te vinden is om de politieke participatie van vrouwen op gelijke voet met mannen te realiseren.
Welke handreikingen doet CEDAW, het toezichthoudend Comité?
Hoe werken de wettelijk vastgelegde quota in de kandidatenlijsten in België?
Is vooral de wijze van werving en selectie bij het opstellen van kandidatenlijsten door politieke partijen bepalend voor de mate waarin vrouwen worden gekozen?
Of moeten we ook eens kijken naar andere elementen uit verschillende kiesstelsels die tot dusver in Nederland nauwelijks aandacht kregen?
30 november 2011, 13.30 -17.00 uur, Eerste Kamer, Binnenhof 22, Den Haag. Netwerk VN-Vrouwenverdrag i.s.m. Vereniging voor Vrouw en Recht Clara
Wichmann en Nederlandse Vereniging voor Vrouwenbelangen, Vrouwenarbeid en Gelijk
Staatsburgerschap
Hier onder een overzicht van de-niet-aflatende-strijd van beide verenigingen om erkenning en implementatie van de artikel 7 van CEDAW in 2007-2008-2009-2010 en 2011.
CEDAW in 2010
De Nederlandse Schaduwrapportage
Linda Mans en Leontine Bijleveld, de rapporteurs van de schaduwrapportage 2009 ‘Women's rights- Some progress, many gaps', zijn op 25 januari 2010 naar Genève gereisd waar de schaduwrapportage en de vijfde Nederlandse overheidsrapportage besproken zijn door het CEDAW-comité.
De belangrijkste dagen in Genève zijn:
Maandag 25 januari 2010: Linda Mans en Leontine Bijleveld hebben op maandagmiddag 10 minuten de tijd om de belangrijkste punten uit de schaduwrapportage voor het voetlicht te brengen.
Dinsdag 26 januari 2010: Linda Mans en Leontine Bijleveld hebben een lunch met CEDAW leden waarbij ook de andere Nederlandse NGO's zullen aansluiten.
Woensdag 27 januari 2010: Bespreking van de nationale overheidsrapportage tussen het CEDAW-comité en de Nederlandse overheidsdelegatie geleid door staatssecretaris van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Sharon Dijksma.
CEDAW in 2009
Het mainstreamen van verdragen - CEDAW en de SGP
Op vrijdagmorgen 13 november 2009 werd een expertmeeting gehouden over het
mainstreamen van vrouwenrechten in internationale mensenrechten-verdragen, zoals CEDAW- en andere VN-Verdragen.
CEDAW bestaat nu 30 jaar
Fleur van Leeuwen hield een uitstekende presentatie, ingeleid door CEDAW-expert Cees Flinterman. Uit de samenvatting daarvan enkele zinnen.
Critici wijzen erop dat vrouwenrechten met het vaststellen van het CEDAW-Verdrag weliswaar voor het eerst expliciet binnen de sfeer van internationale mensenrechten zijn gebracht, maar dat ze nog steeds genegeerd worden in de mainstream mensenrechten-mechanismen.
Critici stellen dat de VN-verdragscomités die de implementatie van de mainstream mensenrechtenverdragen in staten die partij zijn bij de verdragen (verdragsstaten) controleren, niet of nauwelijks aandacht besteden aan schendingen en beperkingen van mensenrechten waar veel vrouwen wereldwijd mee worden geconfronteerd.
Critici claimen dat deze zaken door de mainstream VN-verdragscomités worden overgelaten aan het gespecialiseerde CEDAW-Comité: het Comité dat toezicht houdt op de implementatie van het CEDAW-Verdrag.
De vaststelling van het CEDAW-Verdrag heeft daarmee bijgedragen aan marginalisering van vrouwenrechten.
Het boek van Fleur van Leeuwen ‘women's rights are human rights’ is verkrijgbaar middels www.intersentia.be in de reeks 'school of human rights research’.
CEDAW en de SGP
Nog steeds verbaast het CEDAW Comite zich over de houding ten opzichte van de SGP.
Ook de vrouwenorganisaties verbazen zich, bijvoorbeeld over de landsadvocaat die de vrouwelijke leden van de SGP aanraadt om een eigen politieke partij op te richten en denkt dat alles hiermee is opgelost (!)
Sinds kort is er een boekje verschenen dat misschien meer helderheid biedt: 'De kerk en de totalitaire verleiding'', van Mr. Drs. Max Staudt, over de rechterlijke uitspraken en de SGP. Klik hier voor meer informatie.
CEDAW in 2008 en 2007
Persbericht - in de NRC van 8 maart 2008
Het kabinet heeft besloten cassatie in te stellen bij de Hoge Raad tegen een arrest van het gerechtshof over de SGP.
Het Hof oordeelde eerder dat de Staat onrechtmatig handelt als het tolereert dat de SGP het passief kiesrecht niet toekent aan vrouwen.
Eerder zei de Raad van State juist dat dat het uitsluiten van vrouwen wel mag en dat de SGP recht op subsidie heeft. Het kabinet zegt geen inhoudelijk oordeel te vellen, maar in: "het belang van rechtsvorming en rechtszekerheid" een uitspraak van de hoogste rechter te willen.
CEDAW
Het gerechtshof in Den Haag oordeelde op 20 december 2007 dat de staat wettelijke maatregelen moet treffen om er voor te zorgen dat de conservatieve christelijke Staatkundige Gereformeerde Partij (SGP) vrouwen toelaat op haar kieslijst. Minister Ter Horst van Binnenlandse Zaken overweegt nu in cassatie te gaan. Ze wil eerst nog advies vragen aan de landsadvocvaat voordat ze een besluit neemt.
Grondrechten?
Het hof vindt
dat de staat in strijd handelt met
ondermeer het internationale Vrouwenverdrag
(CEDAW) van de Verenigde Naties, door toe te
staan dat de SGP vrouwen het actieve kiesrecht
onthoudt.
Volgens ter Horst heeft het hof een keuze gemaakt tussen
grondrechten. Het hof stelt het grondrecht dat er niet gediscrimineerd mag worden, boven de vrijdheid van godsdienst. Ze zei: "Het vrouwenverdrag (CEDAW) is voor ons van groot belang, maar ook andere vrijheiden zoals die van godsdienst en vereniging".
Tegenstrijdige rechterlijke uitspraken
Twee weken daarvoor oordeelde de Raad van State dat het uitsluiten van vrouwen niet in strijd is met het intenationale Vrouwenverdrag, en dat de SGP daarom recht heeft op subsidie.
Dat besluit van de Raad van State en vooral: de merkwaardige argumentatie daarbij, heeft binnen Vrouwenbelangen zowel verbazing als teleurstelling opgeroepen.
Vrouwenbelangen heeft zich steeds op het standpunt gesteld dat het Vrouwenverdrag moet worden nageleefd en dat de uitsluiting van SGP-vrouwen van actieve politieke deelname daarmee in strijd is.
Twee jaar geleden deelde de civiele rechtbank in Den Haag dit standpunt en vond dat de SGP daarom geen recht had op overheidssubsidie. In hoger beroep is dat dus weer door de Raad van State ontkracht.
Een verdrag ondertekenen is één, maar de consequenties ervan uitvoeren! Dit blijkt, zelfs in een democratie als de onze, heel wat problemen op te roepen. Vrouwen moeten zelf alert blijven. De ervaring met de SGP-vrouwenzaak leert hoe nodig dat is.
De vrouwen van de SGP mogen lid worden van de SGP als politieke vereniging, maar het is hen niet toegestaan om een actieve bestuurlijke en politieke functie uit te oefenen.
Gerechtshof: overheid móet ingrijpen bij SGP
De SGP discrimineert vrouwen doordat zij namens die partij geen politieke functies mogen bekleden.
Dat is de strekking van het vonnis dat het Gerechtshof Den Haag op 20 december heeft uitgesproken.
Het Clara Wichmann Fonds is erg blij met dit principiële en goed gefundeerde oordeel.
Het Hof in Den Haag heeft het vonnis van de rechtbank bekrachtigd, dat de Staat onrechtmatig handelt door niet op te treden tegen de discriminatie van vrouwen door de SGP. Vrouwen kunnen sinds 2006 wel lid worden van de SGP, maar mogen zich nog altijd niet namens die partij verkiesbaar stellen.
Het Hof verwijst onder meer naar de Grondwet, het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en naar het VN-Vrouwenverdrag als basis voor dit oordeel (het onderscheid dat de SGP tussen mannen en vrouwen maakt bij het passief kiesrecht is verboden op grond van artikel 1 Grondwet, artikel 7 aanhef en onder a en c Vrouwenverdrag, de artikelen 25 en 26 IVBPR en artikel 1 Twaalfde Protocol EVRM).
Het Hof vindt dan ook dat de Staat effectieve maatregelen moet nemen om deze discriminatie ongedaan te maken. De godsdienstvrijheid en vrijheid van vereniging dat door de SGP en de Staat worden niet wezenlijk aangetast als SGP-vrouwen ook het passief kiesrecht krijgen. Daarom weegt handhaving van het discriminatieverbod volgens het Hof het zwaarst.
Wel of niet onrechtmatig?
In een andere juridische procedure had de Raad van State nog maar twee weken geleden bepaald dat de Staat níet onrechtmatig handelde en de subsidie aan de SGP moest hervatten.
Het Hof constateert nu dat deze uitspraak alleen de subsidie betreft en de civiele rechter voor het overige niet bindt. Het is nu aan de Staat zelf om passende maatregelen te nemen om de discriminatie door de SGP ongedaan te maken. Deze maatregelen zullen in beginsel bestaan uit het tot stand brengen van nieuwe wetgeving. Het Hof gaat er vanuit dat de Staat hiertoe zal overgaan.
Clara Wichmann en de andere procespartijen zijn zeer blij met de uitspraak van het Hof waarin wederom is uitgemaakt dat de Staat de discriminatie door de SGP niet mag gedogen. Mede gezien de recente uitlatingen van Minister Plasterk in zijn interview met de Gay Krant heeft het Clara Wichmann Fonds er vertrouwen in dat de Staat spoedig zal overgaan tot het opstellen van de benodigde wetgeving.
- - - - - - - - - - - - - - - - -
Voor nadere informatie:
Proefprocessenfonds Clara Wichmann: Hester Jansen (voorzitter) 06-22 49 73 55 of Richard Korver 06-51 27 45 79.
Advocatenkantoor Stibbe (dat het fonds pro bono bijstaat) : mr. Tom Barkhuysen, bereikbaar op + 33 38 650 5403 of +31 6 22 471263.
------------------------------------------------
CEDAW of het Vrouwenverdrag
CEDAW, het Vrouwenverdrag of "the Convention of the Elimination of all forms of Discrimination Against Women", is een verdrag tussen de VN en haar lidstaten. Nederland was nota bene een van de eerste landen die dat verdrag steunde. Bovendien heeft Nederland tijdens die gelegenheid zich niet onthouden van de drie bewuste artikelen over vrouwen in de politiek in het CEDAW-verdrag. De opvatting van de SGP waren toendertijd bekend.
CEDAW is daarna door de Tweede Kamer bekrac
htigd. Of de SGP tijdens die bekrachtiging nog het woord heeft gevoerd, weten we niet. Tot nu toe hebben 181 landen CEDAW geratificeerd.
CEDAW - internationale wetgeving
Iedereen kan precies nazien tot welke internationale wetgeving een land zich heeft verplicht. Zeker 250 internationale regels en wetten zijn te vinden op deze website: http://www.whatconvention.org/
Klikken op land, thema en datum. De database geeft de datum aan waarop wetgeving is geratificeerd en waarop hij van kracht is geworden - en in het rood - de onthoudingen door landen op internationale wetgeving.
Nederland
Bij Nederland zien we een lange lijst met internationale wetgeving waartoe Nederland zich heeft verplicht. Eveneens de onthoudingen van 'the Kingdom of the Netherlands', o.a. ook te vinden op: http://www2.ohchr.org/english/bodies/ratification/8.htm#declarations.
Over het uitoefenen van het actief en passief kiesrecht van vrouwen, staat in artikel 1, 2 en 3 
van CEDAW het volgende:
Convention on the Political Rights of Women, 1953
Article 1 - Women shall be entitled to vote in all elections on equal terms with men, without any discrimination.
Article 2 - Women shall be eligible for election to all publicly elected bodies, established by national law, on equal terms with men, without any discrimination.
Article 3 - Women shall be entitled to hold public office and to exercise all public functions, established by national law, on equal terms with men, without any discrimination.
Minister
Minister R.H.A. Plasterk op 5 november 2007 over de 'Juridische werkingsfeer van het VN-Vrouwenverdrag'. De vraag of het VN-Vrouwenverdrag rechtstreekse werking heeft, laat zich niet in algemene zin beantwoorden ... Men leze http://www.minocw.nl/documenten/42724.pdf
ACTIE VROUWENORGANISATIES
Een aantal vrouwenorganisatie, waaronder Vrouwenbelangen, werken samen om aan deze rechtsongelijkheid een eind te maken. Het gaat hen niet om het opheffen van de SGP, zoals de SGP nu suggereert. De vrouwen vinden dat de SGP zich aan de wet moet houden, zeker als het om een vereniging gaat die zitting heeft in het landsbestuur, c.q. de Tweede Kamer.
CEDAW-rapportages
Nederland rapporteert, evenals alle CEDAW-lidstaten, eens in de vier jaar over de discriminatie van vrouwen in het eigen land.
Daarna volgt een advies van het CEDAW Comité en daarna een tweede en derde rapportage, om de aanpassingen te evalueren.
Organisaties kunnen in een Schaduwrapportage zelf aangeven in hoeverre zij het eens zijn met het oordeel van hun regering.
Schaduwrapportage
Na een landelijke bijeenkomst hebben in januari 2007 Margreet de Boer en Marian Wijers in New York de Nederlandse Schaduwrapportage ingediend en met leden van het CEDAW Comité besproken. De meest indringende punten waren:
* de ongelijke beloning mannen en vrouwen;
* het beëindigen van zwangerschapsverlof voor zelfstandige vrouwelijke ondernemers (in juli 2007 heeft de Tweede Kamer ingestemd met het instellen van een zwangerschapsverlof voor zelfstandige vrouwelijke ondernemers);
* een onafhankelijke verblijfsvergunning voor vreemdelingenvrouwen;
* de stereotypering van minderheidsvrouwen;
* de segregratie (allochtone vrouwen willen meer emancipatie in plaats van integratie).
Ook de discriminatie van vrouwelijke politici binnen de SGP stond op het lijstje van de NGO's, maar het CEDAW-Comité had Nederland vanaf de eerste rapportage al laten weten dat dit niet in overeenstemming was met het CEDAW-verdrag.
Het Nederlandse CEDAW-rapport
Enkele maanden daarna werd het officiele Nederlandse rapport besproken. De Nederlandse delegatie bestond uit 10 personen, onder leiding van de toenmalige minister de Geus. Dezelfde minister die vond dat de Nederlandse emancipatie was afgerond, op die van allochtone vrouwen na.
De Nederlandse regeringsdelegatie kreeg stevig commentaar op hun rapport:
* men miste informatie over de Nederlandse Antillen (art.10);
* Het CEDAW-verdrag was onvoldoende verspreid onder rechters en juristen (art. 12);
* gender mainstreaming werd, met de daarbij horende evaluatie van de bereikte resultaten, onvoldoende geïmplementeerd (art.14);
* men wenste meer gegevens over wat in Nederland werd gedaan aan gelijke behandeling van (allochtone) vrouwen in bestuurlijke funkties, aan gelijke beloning mannen/vrouwen, maar ook gegevens over vrouwen als slachtoffer van discriminatie, geweld, vrouwenhandel en prostitutie, als invalide of als oudere vrouw (diverse artikelen);
* Aruba dient wettelijke maatregelen te nemen tegen geweld tegen vrouwen en moet zich toeleggen op het bestijden van HIV/AIDS (art. 38);
* de klacht van vrouwenorganisaties tegen de 'projectsubsidies' werd gehonoreerd (art. 40)
* en Nederland werd nogmaals gewezen op de discriminatie van vrouwen in de politiek door de SGP. 
Bijeenkomst over CEDAW
In juni is opnieuw een bijeenkomst georganiseerd door de Vereniging voor Vrouw en Recht Clara Wichmann en het Proefprocessenfonds Clara Wichmann, waarbij Vrouwenbelangen is aangesloten. Op die datum is verslag uitgebracht over CEDAW en de voortgang besproken.
Het VN-Vrouwenverdrag biedt verschillende aanknopingspunten om discriminatie van vrouwen in juridische procedures aan de orde te stellen. Toch wordt er in rechtszaken nauwelijks een beroep op dit internationale verdrag gedaan.
The Netherlands - why?
De juridische procedures zijn nu aan de orde. Nederlanse vrouwen worden in internationale fora steeds weer opnieuw geconfronteerd met internationale verbazing over juist Nederland, dat zich niet volledig aan het CEDAW-verdrag houdt.